CSCA คณิตศาสตร์ สูตรมุมสองเท่าและมุมครึ่ง: จุดสอบจริงและลำดับการทบทวน

สูตรมุมสองเท่าและมุมครึ่งใน CSCA คณิตศาสตร์มี 7 ข้อและ 5 ข้อตามลำดับในข้อสอบจริง 7 ชุด ขณะที่สูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมมี 0 ข้อแต่เป็นพื้นฐานการพิสูจน์ บทความนี้อธิบายตามจำนวนข้อว่าควรท่องสูตรใดก่อน สูตรใดเพียงจำได้ พร้อมตัวอย่างที่เขียนขึ้นเอง จุดพลาดง่าย และลำดับการทบทวน

CSCA·PRO 编辑部2026 年 11 月 8 日 · 4 分钟阅读
CSCA·PRO

สูตรมุมสองเท่าและมุมครึ่งใน CSCA คณิตศาสตร์ดูเหมือนเป็นสูตรกลุ่มเดียว แต่ในข้อสอบจริงมีสถานะไม่เหมือนกัน เราได้รวบรวมข้อสอบคณิตศาสตร์จริง 7 ชุด รวม 333 ข้อ: มุมสองเท่า 7 ข้อ มีใน 6 จาก 7 ชุด; มุมครึ่ง 5 ข้อ มีใน 3 จาก 7 ชุด; ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างและผลบวก/ผลต่างเป็นผลคูณมีเพียง 1 ข้อ; ผลบวกและผลต่างของสองมุมมี 0 ข้อ จำนวนข้อน้อยไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องเรียน สูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมเป็นจุดเริ่มต้นในการพิสูจน์สูตรมุมสองเท่าและมุมครึ่ง บทความนี้อธิบายตาม "ออกสอบเท่าไร พิสูจน์อย่างไร ควรท่องอะไรก่อน ฝึกอย่างไร" เพื่อช่วยให้คุณใช้เวลาถูกจุด

สำหรับผู้สอบที่ภาษาจีนไม่ใช่ภาษาแม่ จุดยากของส่วนนี้มักไม่ใช่ตัวสูตร แต่เป็นเพราะสูตรมีหลายตัวและหน้าตาคล้ายกัน จนในห้องสอบไม่รู้จะเลือกสูตรไหน วิธีที่มั่นคงกว่าไม่ใช่ท่องทั้งสี่กลุ่มพร้อมกัน แต่ให้เข้าใจก่อนว่าสูตรเหล่านี้มาจากไหน แล้วฝึกตามทิศทางที่เคยปรากฏในข้อสอบจริง ด้านล่างจะกล่าวถึงสถิติก่อน แล้วจึงอธิบายความสัมพันธ์ในการพิสูจน์และลำดับการจำ

ส่วนนี้ใน CSCA คณิตศาสตร์ออกสอบเท่าไร

ก่อนอื่นดูสถิติข้อสอบจริง 7 ชุดของเว็บไซต์นี้ แต่ละข้อถูกจัดเข้าเพียงหนึ่งจุดความรู้ตามจุดสอบหลัก สถิติสะท้อนเฉพาะข้อสอบจริงในอดีต ไม่ใช่คำมั่นจากทางการเกี่ยวกับการออกข้อสอบ:

  • สูตรไซน์ โคไซน์ และแทนเจนต์ของผลบวกและผลต่างของสองมุม: 0 ข้อ ในสถิติไม่ปรากฏ แต่เป็นพื้นฐานการพิสูจน์ของสูตรที่ตามมา
  • สูตรไซน์ โคไซน์ และแทนเจนต์ของมุมสองเท่า: 7 ข้อ มีใน 6 จาก 7 ชุด ข้อย่อยที่สถิติไว้แล้วคือ "การหาค่ามุมสองเท่าของไซน์" 1 ข้อ; ข้อย่อยไม่ครบถ้วน จึงใช้มันคาดการณ์ข้อย่อยที่เหลือไม่ได้
  • สูตรไซน์ โคไซน์ และแทนเจนต์ของมุมครึ่ง: 5 ข้อ มีใน 3 จาก 7 ชุด ข้อย่อยที่ระบุคือไซน์มุมครึ่ง 4 ข้อ โคไซน์มุมครึ่ง 1 ข้อ
  • สูตรผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างและผลบวก/ผลต่างเป็นผลคูณ: 1 ข้อ มีใน 1 จาก 7 ชุด ข้อย่อยคือ "การจัดรูปด้วยผลบวก/ผลต่างเป็นผลคูณ" 1 ข้อ

จากจำนวนข้อ มุมสองเท่าสมควรฝึกก่อนมากที่สุด รองลงมาคือมุมครึ่ง สูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมแม้สถิติเป็น 0 ข้อ แต่ข้ามไม่ได้; ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างเคยออกเพียง 1 ข้อ เหมาะไว้ท้ายสุด แค่ "จำได้และแทนสูตรได้" ก็พอ การตัดสินนี้ไม่ได้ให้คุณเดาข้อสอบ แต่ช่วยจัดเวลา: ฝึกมุมสองเท่าที่ออกสม่ำเสมอก่อน จากนั้นเสริมมุมครึ่ง สุดท้ายเหลือเวลาเล็กน้อยทำความรู้จักผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่าง

สูตรเชื่อมกันอย่างไร: ผลบวกและผลต่างของสองมุมคือราก

เส้นหลักของบทนี้ชัดเจน: ผลบวกและผลต่างของสองมุม → มุมสองเท่า → มุมครึ่ง ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างเป็นอีกสาขา ซึ่งได้จากการนำสูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมมาบวกและลบกัน

เริ่มจากเขียนผลบวกและผลต่างของสองมุม:

  • sin(α+β) = sinαcosβ + cosαsinβ
  • sin(α−β) = sinαcosβ − cosαsinβ
  • cos(α+β) = cosαcosβ − sinαsinβ
  • cos(α−β) = cosαcosβ + sinαsinβ
  • tan(α+β) = (tanα + tanβ)/(1 − tanαtanβ)
  • tan(α−β) = (tanα − tanβ)/(1 + tanαtanβ)

ในสูตรไซน์และโคไซน์ ให้ β=α จะได้มุมสองเท่า:

  • sin2α = 2sinαcosα
  • cos2α = cos²α − sin²α = 2cos²α − 1 = 1 − 2sin²α
  • tan2α = 2tanα/(1 − tan²α)

ตรงนี้อย่าท่องเพียงรูปแบบเดียวของ cos2α สามรูปแบบเป็นสูตรเดียวกัน ใช้ sin²α + cos²α = 1 ในการแปลงกลับไปมาได้ เวลาทำข้อสอบให้ดูว่าโจทย์ให้ sinα หรือ cosα แล้วเลือกรูปแบบที่ประหยัดที่สุด

ใน cos2θ = 1 − 2sin²θ และ cos2θ = 2cos²θ − 1 แทน θ ด้วย α/2 จะได้มุมครึ่ง:

  • sin²(α/2) = (1 − cosα)/2
  • cos²(α/2) = (1 + cosα)/2
  • tan(α/2) = sinα/(1 + cosα) = (1 − cosα)/sinα (เมื่อทั้งสองข้างของสมการมีความหมาย)

ส่วนผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างได้จากการนำสูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมมาบวกหรือลบกัน เช่น sin(α+β) + sin(α−β) = 2sinαcosβ ดังนั้น sinαcosβ = 1/2[sin(α+β) + sin(α−β)] สูตรผลบวก/ผลต่างเป็นผลคูณก็ใช้สมการย้อนกลับ ภาพรวมการเรียงลำดับตรีโกณมิติสามารถดูได้ที่ CSCA คณิตศาสตร์ ตรีโกณมิติ: ข้อสอบจริง 7 ชุด 71 ข้อ ควรท่องสูตรใดก่อน

ควรท่องสูตรใดก่อน: ลำดับความสำคัญของสูตรมุมสองเท่าและมุมครึ่ง

ต่อไปนี้เป็นคำแนะนำในการเรียน ไม่ใช่กฎทางการ เมื่อเวลาจำกัด ให้ท่องตามลำดับนี้:

  1. เริ่มจากเขียนสูตรไซน์และโคไซน์ของผลบวกและผลต่างของสองมุมได้ก่อน ไม่ต้องทำโจทย์เยอะ แต่ต้องเขียนออกมาเองได้ เพราะมุมสองเท่าคือการให้ β=α การพิสูจน์ได้จะมั่นคงกว่าท่องแบบตายตัว
  2. มุมสองเท่าให้ท่อง sin2α และ cos2α ทั้งสามรูปแบบก่อน เมื่อรู้ sinα การใช้ cos2α = 1 − 2sin²α จะเร็วกว่า; เมื่อรู้ cosα การใช้ 2cos²α − 1 จะเร็วกว่า tan2α ก็ให้ท่อง แต่ระวังตัวส่วนคือ 1 − tan²α
  3. มุมครึ่งให้ท่องรูปแบบกำลังสองก่อน: sin²(α/2) = (1 − cosα)/2, cos²(α/2) = (1 + cosα)/2 เมื่อถอดราก เครื่องหมายขึ้นอยู่กับจตุภาคที่ α/2 อยู่ tan(α/2) ใช้ sinα/(1 + cosα) หรือ (1 − cosα)/sinα ได้
  4. ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างแค่จำได้: sinαcosβ = 1/2[sin(α+β) + sin(α−β)], cosαcosβ = 1/2[cos(α+β) + cos(α−β)], sinαsinβ = 1/2[cos(α−β) − cos(α+β)] เจอโจทย์จัดรูป 1 ข้อแล้วแทนได้ก็พอ

หากแต่ละวันมีเวลาเพียงสิบกว่านาที แนะนำให้ทำขั้นที่ 1 และ 2 ติดกันสามวัน วันที่สี่ค่อยเสริมมุมครึ่ง และวางผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างไว้วันสุดท้าย ที่จัดเช่นนี้เพราะมุมสองเท่าปรากฏมากที่สุดในสถิติ ฝึกให้คล่องก่อนจะได้ผลตอบแทนตรงที่สุด

ตัวอย่างที่เขียนขึ้นเอง

ตัวอย่างด้านล่างเขียนขึ้นเองทั้งหมด ไม่ใช่ข้อสอบจริง

ตัวอย่างที่ 1 (มุมสองเท่า) กำหนด sinα = 3/5 และ α อยู่ในจตุภาคที่สอง จงหา sin2α, cos2α

เพราะ α อยู่ในจตุภาคที่สอง cosα < 0 cosα = −√(1 − sin²α) = −√(1 − 9/25) = −4/5 ดังนั้น sin2α = 2sinαcosα = 2 × (3/5) × (−4/5) = −24/25 cos2α = 1 − 2sin²α = 1 − 2 × 9/25 = 1 − 18/25 = 7/25 ตรวจสอบ: cos²α − sin²α = 16/25 − 9/25 = 7/25 ตรงกัน

ตัวอย่างที่ 2 (มุมครึ่ง) กำหนด cosα = 3/5 และ 0 < α < π/2 จงหา sin(α/2), cos(α/2)

เพราะ 0 < α < π/2 ดังนั้น 0 < α/2 < π/4 ทั้งสองค่าเป็นบวก sin²(α/2) = (1 − cosα)/2 = (1 − 3/5)/2 = (2/5)/2 = 1/5 ดังนั้น sin(α/2) = √5/5 cos²(α/2) = (1 + cosα)/2 = (1 + 3/5)/2 = (8/5)/2 = 4/5 ดังนั้น cos(α/2) = 2√5/5 ตรวจสอบ: 1/5 + 4/5 = 1 ถูกต้อง

ตัวอย่างที่ 3 (แทนเจนต์มุมครึ่ง) กำหนด cosα = −3/5 และ α อยู่ในจตุภาคที่สาม จงหา tan(α/2)

α อยู่ในจตุภาคที่สาม sinα < 0 ดังนั้น sinα = −√(1 − cos²α) = −√(1 − 9/25) = −4/5 ใช้ tan(α/2) = (1 − cosα)/sinα = (1 + 3/5)/(−4/5) = (8/5) × (−5/4) = −2 ใช้อีกสูตรตรวจสอบ: sinα/(1 + cosα) = (−4/5)/(1 − 3/5) = (−4/5)/(2/5) = −2 ตรงกัน

ตัวอย่างที่ 4 (ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่าง) จัดรูป sin45°cos15°

ใช้ sinαcosβ = 1/2[sin(α+β) + sin(α−β)] จะได้ sin45°cos15° = 1/2[sin60° + sin30°] = 1/2[√3/2 + 1/2] = (√3 + 1)/4

จุดที่พลาดง่าย

  • เลือกผิดรูปแบบของ cos2α: เมื่อรู้ sinα ให้ใช้ 1 − 2sin²α ก่อน; เมื่อรู้ cosα ให้ใช้ 2cos²α − 1 ก่อน สามรูปแบบแปลงถึงกันได้ แต่ในห้องสอบให้เลือกสูตรที่ประหยัดที่สุด
  • ลืมเครื่องหมายตอนถอดรากในสูตรมุมครึ่ง: เครื่องหมายของ sin(α/2), cos(α/2) ต้องดูจตุภาคของ α/2 ไม่ใช่จตุภาคของ α ถ้าโจทย์ไม่กำหนดจตุภาค อาจต้องแยกกรณี
  • เขียนตัวส่วนของ tan2α ผิด: ตัวส่วนคือ 1 − tan²α ไม่ใช่ 1 + tan²α
  • ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างตก 1/2 หรือเครื่องหมาย: sinαsinβ = 1/2[cos(α−β) − cos(α+β)] ตรงกลางเป็นเครื่องหมายลบ สูตรผลบวก/ผลต่างเป็นผลคูณคือใช้สมการย้อนกลับ ไม่ต้องท่องชุดใหม่แยกต่างหาก
  • ไม่คุ้นกับการเขียนสัญลักษณ์: ตำราจีนเขียนแทนเจนต์ว่า tan ตำราบางเล่มเขียน tg เมื่ออ่านโจทย์เห็น tg 2α ต้องรู้ว่าคือ tan2α
  • พึ่งเครื่องคิดเลข: CSCA ไม่อนุญาตให้ใช้เครื่องคิดเลข ค่าของมุมพิเศษและค่ากรณฑ์อย่างง่ายต้องคำนวณด้วยมือได้ ในเวลาฝึกให้เขียนค่าเช่น √3/2, 1/2 ให้คุ้น

คำแนะนำการทบทวน

ต่อไปนี้ก็เป็นคำแนะนำในการเรียน ไม่ใช่กฎทางการ:

  1. ใช้เวลา 20 นาทีพิสูจน์สูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมหนึ่งรอบ แล้วให้ β=α เองเพื่อพิสูจน์สูตรมุมสองเท่า พิสูจน์หนึ่งครั้งมีประโยชน์กว่าคัดลอกสิบครั้ง
  2. มุมสองเท่าให้ฝึกแนว "เมื่อกำหนดค่าฟังก์ชันตรีโกณมิติหนึ่งค่า จงหา sin2α, cos2α" ก่อน นี่คือแนว "หาค่ามุมสองเท่าของไซน์" ที่ปรากฏชัดในสถิติ แนะนำให้ฝึกให้คล่องก่อน
  3. มุมครึ่งให้ฝึกสูตรกำลังสองก่อน แล้วจึงฝึกการถอดรากและการตัดสินจตุภาค จำนวนข้อย่อยที่ปรากฏของไซน์มุมครึ่งมีมากกว่า จึงฝึกเพิ่มได้สองข้อ
  4. ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างวางไว้ท้ายสุด แค่จำสูตรและทำโจทย์จัดรูป 1 ถึง 2 ข้อ ไม่ต้องใช้เวลามากตั้งแต่แรก
  5. เขียนสูตรจากความจำสัปดาห์ละครั้ง ตอนเขียนให้เขียนการพิสูจน์ไปด้วย: เขียนผลบวกและผลต่างของสองมุมก่อน แล้วเขียนมุมสองเท่า ตามด้วยมุมครึ่ง สุดท้ายเขียนผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่าง ทำเช่นนี้แม้ลืมสูตรหนึ่งข้อก็ยังพิสูจน์กลับได้
  6. ควบคุมเวลาเวลาทำข้อสอบ CSCA คณิตศาสตร์ 60 นาที 48 ข้อแบบเลือกตอบข้อเดียว เฉลี่ยข้อละ 75 วินาที โจทย์สูตรไม่ควรหยุดนาน ให้เลือกเส้นทางที่มั่นใจที่สุดก่อน

ขั้นตอนถัดไป

เริ่มจากการทำการวินิจฉัย 15 นาที เพื่อดูว่าตัวเองเข้าใจมุมสองเท่าและมุมครึ่งถึงระดับใด จากนั้นไปที่ศูนย์การเรียนรู้คณิตศาสตร์ เพื่อเรียนและฝึกตามจุดความรู้

อ่านเพิ่มเติม

最后核实于 2026 年 11 月 8 日。CSCA·PRO 是独立备考平台,与官方 CSCA 考试及其主办方无关联;考试安排以官方公告为准。

想知道自己哪类题最慢?15 分钟水平测试,交卷马上出报告。
免费测水平
你的情况该怎么考?问问我们由 CSCA·PRO 团队回复