CSCA คณิตศาสตร์ สูตรมุมสองเท่าและมุมครึ่ง: จุดสอบจริงและลำดับการทบทวน

สูตรมุมสองเท่าและมุมครึ่งใน CSCA คณิตศาสตร์มี 7 ข้อและ 5 ข้อตามลำดับในข้อสอบจริง 7 ชุด ขณะที่สูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมมี 0 ข้อแต่เป็นพื้นฐานการพิสูจน์ บทความนี้อธิบายตามจำนวนข้อว่าควรท่องสูตรใดก่อน สูตรใดเพียงจำได้ พร้อมตัวอย่างที่เขียนขึ้นเอง จุดพลาดง่าย และลำดับการทบทวน

Rédaction CSCA·PRO8 novembre 2026 · 4 min de lecture
CSCA·PRO

สูตรมุมสองเท่าและมุมครึ่งใน CSCA คณิตศาสตร์ดูเหมือนเป็นสูตรกลุ่มเดียว แต่ในข้อสอบจริงมีสถานะไม่เหมือนกัน เราได้รวบรวมข้อสอบคณิตศาสตร์จริง 7 ชุด รวม 333 ข้อ: มุมสองเท่า 7 ข้อ มีใน 6 จาก 7 ชุด; มุมครึ่ง 5 ข้อ มีใน 3 จาก 7 ชุด; ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างและผลบวก/ผลต่างเป็นผลคูณมีเพียง 1 ข้อ; ผลบวกและผลต่างของสองมุมมี 0 ข้อ จำนวนข้อน้อยไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องเรียน สูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมเป็นจุดเริ่มต้นในการพิสูจน์สูตรมุมสองเท่าและมุมครึ่ง บทความนี้อธิบายตาม "ออกสอบเท่าไร พิสูจน์อย่างไร ควรท่องอะไรก่อน ฝึกอย่างไร" เพื่อช่วยให้คุณใช้เวลาถูกจุด

สำหรับผู้สอบที่ภาษาจีนไม่ใช่ภาษาแม่ จุดยากของส่วนนี้มักไม่ใช่ตัวสูตร แต่เป็นเพราะสูตรมีหลายตัวและหน้าตาคล้ายกัน จนในห้องสอบไม่รู้จะเลือกสูตรไหน วิธีที่มั่นคงกว่าไม่ใช่ท่องทั้งสี่กลุ่มพร้อมกัน แต่ให้เข้าใจก่อนว่าสูตรเหล่านี้มาจากไหน แล้วฝึกตามทิศทางที่เคยปรากฏในข้อสอบจริง ด้านล่างจะกล่าวถึงสถิติก่อน แล้วจึงอธิบายความสัมพันธ์ในการพิสูจน์และลำดับการจำ

ส่วนนี้ใน CSCA คณิตศาสตร์ออกสอบเท่าไร

ก่อนอื่นดูสถิติข้อสอบจริง 7 ชุดของเว็บไซต์นี้ แต่ละข้อถูกจัดเข้าเพียงหนึ่งจุดความรู้ตามจุดสอบหลัก สถิติสะท้อนเฉพาะข้อสอบจริงในอดีต ไม่ใช่คำมั่นจากทางการเกี่ยวกับการออกข้อสอบ:

  • สูตรไซน์ โคไซน์ และแทนเจนต์ของผลบวกและผลต่างของสองมุม: 0 ข้อ ในสถิติไม่ปรากฏ แต่เป็นพื้นฐานการพิสูจน์ของสูตรที่ตามมา
  • สูตรไซน์ โคไซน์ และแทนเจนต์ของมุมสองเท่า: 7 ข้อ มีใน 6 จาก 7 ชุด ข้อย่อยที่สถิติไว้แล้วคือ "การหาค่ามุมสองเท่าของไซน์" 1 ข้อ; ข้อย่อยไม่ครบถ้วน จึงใช้มันคาดการณ์ข้อย่อยที่เหลือไม่ได้
  • สูตรไซน์ โคไซน์ และแทนเจนต์ของมุมครึ่ง: 5 ข้อ มีใน 3 จาก 7 ชุด ข้อย่อยที่ระบุคือไซน์มุมครึ่ง 4 ข้อ โคไซน์มุมครึ่ง 1 ข้อ
  • สูตรผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างและผลบวก/ผลต่างเป็นผลคูณ: 1 ข้อ มีใน 1 จาก 7 ชุด ข้อย่อยคือ "การจัดรูปด้วยผลบวก/ผลต่างเป็นผลคูณ" 1 ข้อ

จากจำนวนข้อ มุมสองเท่าสมควรฝึกก่อนมากที่สุด รองลงมาคือมุมครึ่ง สูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมแม้สถิติเป็น 0 ข้อ แต่ข้ามไม่ได้; ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างเคยออกเพียง 1 ข้อ เหมาะไว้ท้ายสุด แค่ "จำได้และแทนสูตรได้" ก็พอ การตัดสินนี้ไม่ได้ให้คุณเดาข้อสอบ แต่ช่วยจัดเวลา: ฝึกมุมสองเท่าที่ออกสม่ำเสมอก่อน จากนั้นเสริมมุมครึ่ง สุดท้ายเหลือเวลาเล็กน้อยทำความรู้จักผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่าง

สูตรเชื่อมกันอย่างไร: ผลบวกและผลต่างของสองมุมคือราก

เส้นหลักของบทนี้ชัดเจน: ผลบวกและผลต่างของสองมุม → มุมสองเท่า → มุมครึ่ง ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างเป็นอีกสาขา ซึ่งได้จากการนำสูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมมาบวกและลบกัน

เริ่มจากเขียนผลบวกและผลต่างของสองมุม:

  • sin(α+β) = sinαcosβ + cosαsinβ
  • sin(α−β) = sinαcosβ − cosαsinβ
  • cos(α+β) = cosαcosβ − sinαsinβ
  • cos(α−β) = cosαcosβ + sinαsinβ
  • tan(α+β) = (tanα + tanβ)/(1 − tanαtanβ)
  • tan(α−β) = (tanα − tanβ)/(1 + tanαtanβ)

ในสูตรไซน์และโคไซน์ ให้ β=α จะได้มุมสองเท่า:

  • sin2α = 2sinαcosα
  • cos2α = cos²α − sin²α = 2cos²α − 1 = 1 − 2sin²α
  • tan2α = 2tanα/(1 − tan²α)

ตรงนี้อย่าท่องเพียงรูปแบบเดียวของ cos2α สามรูปแบบเป็นสูตรเดียวกัน ใช้ sin²α + cos²α = 1 ในการแปลงกลับไปมาได้ เวลาทำข้อสอบให้ดูว่าโจทย์ให้ sinα หรือ cosα แล้วเลือกรูปแบบที่ประหยัดที่สุด

ใน cos2θ = 1 − 2sin²θ และ cos2θ = 2cos²θ − 1 แทน θ ด้วย α/2 จะได้มุมครึ่ง:

  • sin²(α/2) = (1 − cosα)/2
  • cos²(α/2) = (1 + cosα)/2
  • tan(α/2) = sinα/(1 + cosα) = (1 − cosα)/sinα (เมื่อทั้งสองข้างของสมการมีความหมาย)

ส่วนผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างได้จากการนำสูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมมาบวกหรือลบกัน เช่น sin(α+β) + sin(α−β) = 2sinαcosβ ดังนั้น sinαcosβ = 1/2[sin(α+β) + sin(α−β)] สูตรผลบวก/ผลต่างเป็นผลคูณก็ใช้สมการย้อนกลับ ภาพรวมการเรียงลำดับตรีโกณมิติสามารถดูได้ที่ CSCA คณิตศาสตร์ ตรีโกณมิติ: ข้อสอบจริง 7 ชุด 71 ข้อ ควรท่องสูตรใดก่อน

ควรท่องสูตรใดก่อน: ลำดับความสำคัญของสูตรมุมสองเท่าและมุมครึ่ง

ต่อไปนี้เป็นคำแนะนำในการเรียน ไม่ใช่กฎทางการ เมื่อเวลาจำกัด ให้ท่องตามลำดับนี้:

  1. เริ่มจากเขียนสูตรไซน์และโคไซน์ของผลบวกและผลต่างของสองมุมได้ก่อน ไม่ต้องทำโจทย์เยอะ แต่ต้องเขียนออกมาเองได้ เพราะมุมสองเท่าคือการให้ β=α การพิสูจน์ได้จะมั่นคงกว่าท่องแบบตายตัว
  2. มุมสองเท่าให้ท่อง sin2α และ cos2α ทั้งสามรูปแบบก่อน เมื่อรู้ sinα การใช้ cos2α = 1 − 2sin²α จะเร็วกว่า; เมื่อรู้ cosα การใช้ 2cos²α − 1 จะเร็วกว่า tan2α ก็ให้ท่อง แต่ระวังตัวส่วนคือ 1 − tan²α
  3. มุมครึ่งให้ท่องรูปแบบกำลังสองก่อน: sin²(α/2) = (1 − cosα)/2, cos²(α/2) = (1 + cosα)/2 เมื่อถอดราก เครื่องหมายขึ้นอยู่กับจตุภาคที่ α/2 อยู่ tan(α/2) ใช้ sinα/(1 + cosα) หรือ (1 − cosα)/sinα ได้
  4. ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างแค่จำได้: sinαcosβ = 1/2[sin(α+β) + sin(α−β)], cosαcosβ = 1/2[cos(α+β) + cos(α−β)], sinαsinβ = 1/2[cos(α−β) − cos(α+β)] เจอโจทย์จัดรูป 1 ข้อแล้วแทนได้ก็พอ

หากแต่ละวันมีเวลาเพียงสิบกว่านาที แนะนำให้ทำขั้นที่ 1 และ 2 ติดกันสามวัน วันที่สี่ค่อยเสริมมุมครึ่ง และวางผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างไว้วันสุดท้าย ที่จัดเช่นนี้เพราะมุมสองเท่าปรากฏมากที่สุดในสถิติ ฝึกให้คล่องก่อนจะได้ผลตอบแทนตรงที่สุด

ตัวอย่างที่เขียนขึ้นเอง

ตัวอย่างด้านล่างเขียนขึ้นเองทั้งหมด ไม่ใช่ข้อสอบจริง

ตัวอย่างที่ 1 (มุมสองเท่า) กำหนด sinα = 3/5 และ α อยู่ในจตุภาคที่สอง จงหา sin2α, cos2α

เพราะ α อยู่ในจตุภาคที่สอง cosα < 0 cosα = −√(1 − sin²α) = −√(1 − 9/25) = −4/5 ดังนั้น sin2α = 2sinαcosα = 2 × (3/5) × (−4/5) = −24/25 cos2α = 1 − 2sin²α = 1 − 2 × 9/25 = 1 − 18/25 = 7/25 ตรวจสอบ: cos²α − sin²α = 16/25 − 9/25 = 7/25 ตรงกัน

ตัวอย่างที่ 2 (มุมครึ่ง) กำหนด cosα = 3/5 และ 0 < α < π/2 จงหา sin(α/2), cos(α/2)

เพราะ 0 < α < π/2 ดังนั้น 0 < α/2 < π/4 ทั้งสองค่าเป็นบวก sin²(α/2) = (1 − cosα)/2 = (1 − 3/5)/2 = (2/5)/2 = 1/5 ดังนั้น sin(α/2) = √5/5 cos²(α/2) = (1 + cosα)/2 = (1 + 3/5)/2 = (8/5)/2 = 4/5 ดังนั้น cos(α/2) = 2√5/5 ตรวจสอบ: 1/5 + 4/5 = 1 ถูกต้อง

ตัวอย่างที่ 3 (แทนเจนต์มุมครึ่ง) กำหนด cosα = −3/5 และ α อยู่ในจตุภาคที่สาม จงหา tan(α/2)

α อยู่ในจตุภาคที่สาม sinα < 0 ดังนั้น sinα = −√(1 − cos²α) = −√(1 − 9/25) = −4/5 ใช้ tan(α/2) = (1 − cosα)/sinα = (1 + 3/5)/(−4/5) = (8/5) × (−5/4) = −2 ใช้อีกสูตรตรวจสอบ: sinα/(1 + cosα) = (−4/5)/(1 − 3/5) = (−4/5)/(2/5) = −2 ตรงกัน

ตัวอย่างที่ 4 (ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่าง) จัดรูป sin45°cos15°

ใช้ sinαcosβ = 1/2[sin(α+β) + sin(α−β)] จะได้ sin45°cos15° = 1/2[sin60° + sin30°] = 1/2[√3/2 + 1/2] = (√3 + 1)/4

จุดที่พลาดง่าย

  • เลือกผิดรูปแบบของ cos2α: เมื่อรู้ sinα ให้ใช้ 1 − 2sin²α ก่อน; เมื่อรู้ cosα ให้ใช้ 2cos²α − 1 ก่อน สามรูปแบบแปลงถึงกันได้ แต่ในห้องสอบให้เลือกสูตรที่ประหยัดที่สุด
  • ลืมเครื่องหมายตอนถอดรากในสูตรมุมครึ่ง: เครื่องหมายของ sin(α/2), cos(α/2) ต้องดูจตุภาคของ α/2 ไม่ใช่จตุภาคของ α ถ้าโจทย์ไม่กำหนดจตุภาค อาจต้องแยกกรณี
  • เขียนตัวส่วนของ tan2α ผิด: ตัวส่วนคือ 1 − tan²α ไม่ใช่ 1 + tan²α
  • ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างตก 1/2 หรือเครื่องหมาย: sinαsinβ = 1/2[cos(α−β) − cos(α+β)] ตรงกลางเป็นเครื่องหมายลบ สูตรผลบวก/ผลต่างเป็นผลคูณคือใช้สมการย้อนกลับ ไม่ต้องท่องชุดใหม่แยกต่างหาก
  • ไม่คุ้นกับการเขียนสัญลักษณ์: ตำราจีนเขียนแทนเจนต์ว่า tan ตำราบางเล่มเขียน tg เมื่ออ่านโจทย์เห็น tg 2α ต้องรู้ว่าคือ tan2α
  • พึ่งเครื่องคิดเลข: CSCA ไม่อนุญาตให้ใช้เครื่องคิดเลข ค่าของมุมพิเศษและค่ากรณฑ์อย่างง่ายต้องคำนวณด้วยมือได้ ในเวลาฝึกให้เขียนค่าเช่น √3/2, 1/2 ให้คุ้น

คำแนะนำการทบทวน

ต่อไปนี้ก็เป็นคำแนะนำในการเรียน ไม่ใช่กฎทางการ:

  1. ใช้เวลา 20 นาทีพิสูจน์สูตรผลบวกและผลต่างของสองมุมหนึ่งรอบ แล้วให้ β=α เองเพื่อพิสูจน์สูตรมุมสองเท่า พิสูจน์หนึ่งครั้งมีประโยชน์กว่าคัดลอกสิบครั้ง
  2. มุมสองเท่าให้ฝึกแนว "เมื่อกำหนดค่าฟังก์ชันตรีโกณมิติหนึ่งค่า จงหา sin2α, cos2α" ก่อน นี่คือแนว "หาค่ามุมสองเท่าของไซน์" ที่ปรากฏชัดในสถิติ แนะนำให้ฝึกให้คล่องก่อน
  3. มุมครึ่งให้ฝึกสูตรกำลังสองก่อน แล้วจึงฝึกการถอดรากและการตัดสินจตุภาค จำนวนข้อย่อยที่ปรากฏของไซน์มุมครึ่งมีมากกว่า จึงฝึกเพิ่มได้สองข้อ
  4. ผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่างวางไว้ท้ายสุด แค่จำสูตรและทำโจทย์จัดรูป 1 ถึง 2 ข้อ ไม่ต้องใช้เวลามากตั้งแต่แรก
  5. เขียนสูตรจากความจำสัปดาห์ละครั้ง ตอนเขียนให้เขียนการพิสูจน์ไปด้วย: เขียนผลบวกและผลต่างของสองมุมก่อน แล้วเขียนมุมสองเท่า ตามด้วยมุมครึ่ง สุดท้ายเขียนผลคูณเป็นผลบวก/ผลต่าง ทำเช่นนี้แม้ลืมสูตรหนึ่งข้อก็ยังพิสูจน์กลับได้
  6. ควบคุมเวลาเวลาทำข้อสอบ CSCA คณิตศาสตร์ 60 นาที 48 ข้อแบบเลือกตอบข้อเดียว เฉลี่ยข้อละ 75 วินาที โจทย์สูตรไม่ควรหยุดนาน ให้เลือกเส้นทางที่มั่นใจที่สุดก่อน

ขั้นตอนถัดไป

เริ่มจากการทำการวินิจฉัย 15 นาที เพื่อดูว่าตัวเองเข้าใจมุมสองเท่าและมุมครึ่งถึงระดับใด จากนั้นไปที่ศูนย์การเรียนรู้คณิตศาสตร์ เพื่อเรียนและฝึกตามจุดความรู้

อ่านเพิ่มเติม

Dernière vérification le 8 novembre 2026. CSCA·PRO est une plateforme de préparation indépendante, sans lien avec l’examen CSCA officiel ni ses organisateurs ; le calendrier des examens suit les annonces officielles.

Vous voulez savoir quels types de questions vous ralentissent ?Un test de niveau de 15 minutes, avec un rapport dès la remise de votre copie.
Test de niveau gratuit
Qu'est-ce que ça change pour vous ? Demandez-nousL'équipe CSCA·PRO vous répond